Dozór elektroniczny po zmianie Kodeksu karnego oraz Kodeksu karnego wykonawczego, która weszła w życie z dniem 15 kwietnia 2016 r.

Do napisania niniejszego artykułu skłonił mnie następujący mail czytelnika:

Witam, została wobec mnie orzeczona kara 10 miesięcy pozbawienia wolności. Złożyłem apelację od tego wyroku. Termin rozprawy apelacyjnej został wyznaczony na 26 maja. Słyszałem, że znowu będzie możliwość złożenia wniosku o dozór elektroniczny. Czy jeżeli sąd utrzyma w mocy wyrok, to czy będę mógł złożyć wniosek o dozór?

Na wstępie należy wskazać, iż ustawodawca postanowił ponownie wprowadzić możliwość dozoru elektronicznego, jednakże już bez wyłączenia w odrębnej ustawie, a jedynie poprzez zmianę przepisów Kodeksu karnego i Kodeksu karnego wykonawczego. Powyższa zmiana weszła w życie z dniem 15 kwietnia 2016 r.

W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wprowadzono m.in. zmiany w art. 34 oraz art. 35. Tak więc, w poprzednim stanie prawnym art. 34 § 1a pkt 2 przewidywał obowiązek pozostawania w miejscu stałego pobytu lub w innym wyznaczonym miejscu, z zastosowaniem systemu dozoru elektronicznego jako karę ograniczenia wolności. Obecnie powyższy przepis został uchylony, tak samo jak art. 35 § 3 k.k. – mówiący o pracach na cele społeczne w ramach dozoru elektronicznego.

Ponadto należy wskazać, że powrócono do niektórych zmian sprzed nowelizacji w 2015 r. W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy wprowadzono nowe brzmienie przepisów, poprzez zmianę art. 43a § 2 pkt 2 kkw, ilekroć w przepisach niniejszego rozdziału mowa jest o skazanym – przepisy te stosuje się również do sprawcy, wobec którego orzeczono środek zabezpieczający połączony z dozorem elektronicznym z wyłączeniem przepisów dotyczących wyłącznie dozoru stacjonarnego.

W art. 43e kkw dodano przepis mówiący o dozorze elektronicznym, tzw. zbliżeniowym i mobilnym, zgodnie z którym w sprawach związanych z udzieleniem zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego właściwy jest sąd penitencjarny, w którego okręgu skazany przebywa (§ 1), zaś w sprawach związanych z wykonaniem postanowienia o udzieleniu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego i jego uchyleniem właściwy jest sąd penitencjarny, w którego okręgu kara jest wykonywana, z wyjątkiem uchylenia zezwolenia z powodów, o których mowa w art. 43zaa § 1 pkt 1, kiedy to właściwy jest sąd penitencjarny, który zezwolenia udzielił (§ 2), a w sprawach wykonywania dozoru zbliżeniowego i mobilnego właściwy jest sąd, w którego okręgu skazany ma miejsce stałego pobytu, a jeżeli skazany nie posiada takiego miejsca – sąd, w którego okręgu orzeczono środek karny lub zabezpieczający wykonywany w systemie dozoru elektronicznego (§ 3). Definicja powyższych terminów została zaś zawarta w art. 43c § 1 kkw, gdzie karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego wykonuje się jako dozór stacjonarny. Środki karne i zabezpieczające w systemie dozoru elektronicznego wykonuje się jako dozór zbliżeniowy lub mobilny

Znaczącej zmianie uległ także art. 43h kkw. Po zmianie, stosownie do § 4, w razie potrzeby, na zarządzenie sędziego penitencjarnego, kurator sądowy ustala, w drodze zebrania informacji, czy skazany zamieszkuje wspólnie z inną osobą lub osobami pełnoletnimi, a jeżeli tak, to uzyskuje dane personalne tych osób, a następnie poucza je o warunkach wykonywania kary w systemie dozoru elektronicznego oraz konsekwencjach, jakie wynikają z jej wykonywania dla osób zamieszkujących ze skazanym. Kurator sądowy ustala warunki rodzinne oraz socjalno-bytowe, w których zamieszkuje skazany, w zakresie niezbędnym do prawidłowego wykonania kary w systemie dozoru elektronicznego. Informacje te kurator sądowy przekazuje niezwłocznie do sądu. Zgodnie z powyższym, obecna możliwość zarządzenia przez sędziego zebrania ww. informacji jest fakultatywna (nieobowiązkowa), zaś w poprzednim stanie prawnym była obligatoryjna.

W dalszej kolejności zrezygnowano z fakultatywnej zgody osoby lub osób wspólnie zamieszkujących ze zskazanym, tzn. uchylono art. 43h § 6 i 7 kkw, stosownie do których w poprzednim stanie prawnym Sąd mógł orzec o wykonywaniu kary w systemie dozoru elektronicznego pomimo braku zgody, o której mowa w § 3, jeżeli wykonanie kary w systemie dozoru elektronicznego w sposób oczywisty nie wiąże się z nadmiernymi trudnościami dla osoby, która tej zgody nie wyraziła, i narusza jej prywatność jedynie w nieznacznym stopniu. Ponadto, na postanowienie, o którym mowa w § 6, osobie, która nie wyraziła zgody, o której mowa w § 3, przysługuje zażalenie. Tak więc zgodnie z powyższym, obecnie wymagana jest zgoda osoby lub osób pełnoletnich, którzy wspólnie zamieszkują ze skazanym.

Zmianie uległ także art. 43h § 8 kkw, zgodnie z którym cofnięcie zgody po wydaniu postanowienia o udzieleniu skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego jest nieskuteczne.

Kolejną istotną nowelizacją przepisów karno-wykonawczych jest art. 43k kkw, który otrzymał następujące brzmienie:

  • W przypadku dozoru zbliżeniowego lub mobilnego, po uzyskaniu od podmiotu dozorującego informacji, że możliwe jest niezwłoczne rozpoczęcie wykonywania kary, sąd wydaje postanowienie o rozpoczęciu dozoru elektronicznego, w którym:
  • wyznacza termin i określa sposób zgłoszenia przez skazanego gotowości do instalacji środków technicznych,
  • określa, jakie środki techniczne mają zostać zainstalowane.

W dalszej kolejności uchylono art. 43k § 3 kkw, który stanowił, że przedziały czasu, o których mowa w § 1 pkt 2, nie mogą rozpoczynać się ani kończyć w godzinach między 23.00a 5.00, chyba że jest to uzasadnione wyjątkowymi, szczególnie uzasadnionymi okolicznościami związanymi z pracą zawodową skazanego.

Ustawodawca zmienił także § 4 powyższego przepisu, poprzez wskazanie, że po ogłoszeniu lub przy doręczeniu postanowienia o rozpoczęciu dozoru elektronicznego albo postanowienia o udzieleniu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego należy doręczyć skazanemu pisemne pouczenie o przysługujących mu prawach i ciążących na nim obowiązkach związanych z dozorem elektronicznym, jak również o konsekwencjach naruszenia tych obowiązków. Odpis postanowienia przesyła się niezwłocznie sądowemu kuratorowi zawodowemu i podmiotowi dozorującemu.

W konsekwencji uchylenia art. 43k § 3 kkw, uchylono także § 5, który stanowił w poprzednim stanie prawnym, że na postanowienie o rozpoczęciu dozoru elektronicznego przysługuje zażalenie jedynie w zakresie określenia przedziałów czasu, o których mowa w § 1 pkt 2.

Na sam koniec, należy wskazać, że najważniejszym jest, iż zezwolenie na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego może zostać zastosowany jedynie w przypadku kary pozbawienia wolności nieprzekraczającej jednego roku.

Zgodnie z art. 43 Ia § 1 kkw, sąd penitencjarny może udzielić skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli zostały spełnione łącznie następujące warunki:

  • wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą jednego roku, a nie zachodzą warunki przewidziane w art. 64 § 2 Kodeksu karnego,
  • jest to wystarczające do osiągnięcia celów kary,
  • skazany posiada określone miejsce stałego pobytu,
  • osoby pełnoletnie zamieszkujące wspólnie ze skazanym wyraziły zgodę, o której mowa w art. 43h § 3,
  • odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie stoją na przeszkodzie warunki techniczne, o których mowa w art. 43h § 1.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant adwokacki Bartłomiej Łukomski

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. +48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

3 odpowiedzi na „Dozór elektroniczny po zmianie Kodeksu karnego oraz Kodeksu karnego wykonawczego, która weszła w życie z dniem 15 kwietnia 2016 r.

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

  2. magda pisze:

    Czyli jeżeli ma 14 mscy to już nie da rady ?

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *